Mình vừa nhận ra rằng nhiều người cung cấp thanh khoản trong DeFi vẫn còn dùng mô hình cũ, phân bổ tiền vào tất cả mức giá có thể. Thực ra có cách tốt hơn nhiều gọi là CLMM, và nó đang thay đổi cách mọi người kiếm phí trong DeFi.

CLMM là gì? Nói đơn giản, nó cho phép bạn chỉ đặt thanh khoản vào một vùng giá cụ thể thay vì rải tiền khắp nơi. Hình dung như vậy: với mô hình AMM tiêu chuẩn (cái cũ), bạn mở cửa hàng bán nước ở mọi cây số dọc theo con đường cao tốc, kể cả những nơi hoang vắng không ai đi qua. Còn với CLMM, bạn chỉ mở cửa hàng ở những đoạn đường đông đúc thôi.

Cái hay của CLMM là gì? Hiệu quả vốn khổng lồ. Bạn bỏ vào 1000 USD nhưng có thể kiếm được phí tương đương với người khác bỏ vào 5000 USD với mô hình cũ. Lý do là vì tiền của bạn được tập trung vào nơi thực sự có giao dịch xảy ra, nên mỗi đồng vốn đều hoạt động hết công suất. Đó là tại sao Uniswap V3 lại được nhiều người yêu thích.

Mechanically, CLMM hoạt động bằng cách chia dải giá thành các bước nhỏ gọi là tick. Khi bạn tạo vị thế, bạn chọn tick thấp và tick cao để xác định vùng giá. Miễn là giá thị trường nằm trong vùng đó, bạn liên tục kiếm phí. Nhưng nếu giá vượt ra ngoài? Vị thế của bạn sẽ trở nên vô dụng, không còn kiếm được gì cho đến khi giá quay lại hoặc bạn phải điều chỉnh lại.

Nhưng đừng nghĩ CLMM là không có rủi ro. Nó phức tạp hơn nhiều so với cách truyền thống. Nếu thị trường di chuyển nhanh chóng theo hướng bất lợi, lỗ tạm thời sẽ tăng gấp bội vì tiền của bạn tập trung. Bạn phải theo dõi thị trường thường xuyên, chọn vùng giá phù hợp, và thậm chí phải rebalance vị thế theo biến động. Đó không phải là "đặt là xong" được nữa.

Như mình nói, CLMM là gì thực chất là một cách tiên tiến hơn để cung cấp thanh khoản. Nó làm cho thị trường DeFi sâu hơn và hiệu quả hơn. Nhà giao dịch được giá tốt hơn, nhà cung cấp thanh khoản kiếm lợi nhuận cao hơn. Nhưng cái giá là phải chủ động quản lý vị thế thay vì ngồi yên hưởng lợi nhuận thụ động.

Nếu bạn mới bắt đầu với DeFi, mình khuyên là hãy bắt đầu với số vốn nhỏ hoặc thử với mô hình AMM tiêu chuẩn trước. Khi bạn thực sự hiểu rõ về vùng giá và tick, thì lúc đó mới chuyển sang CLMM. Nó không khó lắm, nhưng cần phải học kỹ.