Còn nhớ năm đầu tiên vào thị trường, tôi đã đẩy hết nửa năm lương vào. Nhìn thấy tín hiệu golden cross nhấp nháy trên màn hình, không suy nghĩ kỹ và vào full position. Ngày hôm sau? Tài khoản bị "đánh hạ" hoàn toàn, tổn thất đến mức phải tiết kiệm tiền mua trà sữa. Đó là giá phải trả cho sự say mê phân tích kỹ thuật của tôi.

Nhìn lại bây giờ, sai lầm của tân thủ cơ bản là một kiểu: coi các chỉ báo như máy ATM, kết quả lại bị những "đường giả" trên thị trường lợi dụng.

Trong thời gian đó tôi chìm đắm trong các công cụ kỹ thuật. Đường trung bình động, MACD, RSI học thuộc lòng, còn tiêu tiền mua cái "phần mềm chỉ báo độc quyền" gì đó. Có lần một loại coin chủ lưu xuất hiện hình thái "đáy ba lần + khối lượng tăng mạnh" kinh điển, tôi liền bỏ hết vào, còn nói to trong nhóm "ít nhất tăng 30%". Rồi sao? Nhà cái dùng chính hình thái đó để xả hàng bán tháo, K-line như nhảy lầu hạ xuống, stop loss tôi bị xuyên thủng tức thì, tài khoản bốc hơi một nửa.

Bị "xóc" mấy lần mới hiểu: **Phân tích kỹ thuật nói thẳng ra chỉ là trò chơi xác suất, không phải dự đoán chính xác**. Lỗ của nhiều người chính xác ở chỗ "mê tín một chỉ báo", hoàn toàn bỏ qua sự phối hợp giữa tâm lý thị trường và dòng tiền.

Hiện nay tôi xem chart kỹ thuật chỉ chú ý ba việc:

**Thứ nhất, các chỉ báo cộng hưởng**. Không phải một chỉ báo phát tín hiệu là theo, cần ít nhất hai chỉ báo không liên quan cùng chiều mới xem xét. Như thế tỷ lệ báo giả có thể giảm đáng kể.

**Thứ hai, tính thực của khối lượng**. Những loại coin có khối lượng lên lô xuống tô kỳ lạ, chục mà chín là nhà cái đang tự đánh với nhau. Khối lượng tăng thật sự là từng bước tăng tiến, khối lượng giả một mắt là biết.

**Thứ ba, khớp nối chu kỳ thời gian**. Cái này dễ bị bỏ sót nhất. Tín hiệu nhìn từ mức ngày không thể lấy mức giờ mà hoạt động. Biến động ngắn hạn hoàn toàn không đủ sức hỗ trợ cho đánh giá dài hạn, ngược lại cũng vậy.

Nói đơn giản, phân tích kỹ thuật có ích, nhưng tuyệt đối không thể coi như tín ngưỡng duy nhất. Thị trường phức tạp hơn bất kỳ chỉ báo nào, biết chịu đợi, biết cắt lỗ, biết thừa nhận sai, những thứ này giá trị hơn nghiên cứu những chỉ báo cao cấp bao nhiêu.